📌เริ่มจัดส่งตั้งแต่ 26 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป📌

Stephen Kinzer เขียน

ชัยรัตน์ ถมยา แปล

--------------------------------------------------------------------------

หนังสือเล่มนี้เปิดเผยเหตุการณ์รัฐประหารในอิหร่านปี 1953 ที่สหรัฐอเมริกาและอังกฤษมีบทบาทโดยตรง ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวยังส่งผลให้สถานการณ์ในตะวันออกกลางตึงเครียดนับแต่นั้นมา ในช่วงทศวรรษ 1950 อิหร่านเป็นประเทศหนึ่งในตะวันออกกลางที่อุดมด้วยน้ำมัน ทรัพยากรสำคัญที่สุดของภูมิภาคและโลก ณ ตอนนั้น ทว่าทรัพยากรที่มีมูลค่านี้กับอยู่ภายใต้การควบคุมและการบริหารจัดการของบริษัทน้ำมันแองโกล-อิหร่าน (Anglo-Iranian Oil Company - AIOC) บริษัทสัญชาติอังกฤษ

กระแสความตึงเครียดในอิหร่านไม่ได้สุมจากความโกรธแค้นของแรงงานชาวอิหร่านที่มีต่อบริษัทต่างชาติและชาห์ผู้ขายสัมปทานมาใช้จ่ายฟุ่มเฟือยเท่านั้น แต่ได้รับการหล่อหลอมผ่านประวัติศาสตร์อันยาวนาน อิหร่านตกเป็นเหยื่อทางภูมิศาสตร์มานานแล้วจากการเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญสำหรับการค้าขายมาตั้งแต่โบราณกาลจนกระทั่งค้นพบน้ำมัน ประกอบกับการปลูกฝังความเชื่อผ่านศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ที่เชื่อว่าผู้ปกครองทางโลกมีหน้าที่ปฏิบัติตามครรลองของศาสนาและมีความชอบธรรมตราบการกลับมาของมุฮัมมัด อัล-มะห์ดี ความเชื่อนี้เองทำให้ประชาชนชาวอิหร่านมีสิทธิอันชอบธรรมในการต่อต้านผู้นำที่ไม่เป็นไปตามบทบาทของศาสนาไม่ว่าจะในระบอบกษัตริย์หรือระบอบสภามัจลิสในศตวรรษที่ 19-20

ท่ามกลางการตื่นน้ำมันของบริษัทต่างชาติในอิหร่าน มุฮัมมัด มอสซาเดกห์ ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำทางการเมืองทีได้รับความสนใจอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการปลุกระดมแนวคิดที่จะโอนกิจการเอกชนไปเป็นของรัฐ (nationalization) อย่างแข็งขัน เขาจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของศักดิ์ศรีและความหวังของชาติอิหร่าน เมื่อบริบทสงครามเย็นเข้ามาถึงตะวันออกกลาง อิหร่านคือหนึ่งในประเทศที่สหรัฐอเมริกาและหน่วยงานข่าวกรองซีไอเอให้ความสนใจมากที่สุด เนื่องจากนโยบายสุดโต่งของมอสซาเดกห์นั้นส่อไปในทิศทางของระบอบคอมมิวนิสต์ และอิหร่านเองยังเคยได้รับการสนุนจากรัสเซียในระยะหนึ่งอีกด้วย

ความรุนแรงของการพยายามเรียกร้องให้กิจการน้ำมันของอิหร่านกลายเป็นบริษัทน้ำมันแห่งชาติอิหร่าน (National Iranian Oil Company) และท่าทีที่เอาแน่เอานอนไม่ได้ของมอสซาเดกห์ส่งผลให้หน่วยข่าวกรองกลางของสหรัฐอเมริกาและหน่วยข่าวกรองอังกฤษร่วมมือกันอย่างลับๆ ผ่านการสร้างกระแสข่าว โฆษณาชวนเชื่อ การบิดเบือนข้อมูล การเคลื่อนไหวของมวลชน และการแทรกแซงทางการเมืองผ่านสภามัจลิสและชาห์ เพื่อให้รัฐบาลของมอสซาเดกห์ไร้เสถียรภาพและเกิดความโกลาหลในอิหร่าน

สุดท้ายความปั่นป่วนในกรุงเตหะรานนำไปสู่การแตกหักของรัฐบาลมอสซาเดกห์และการหวนคืนสู่อำนาจของชาห์ที่จะกลายเป็นหุ่นเชิดให้กับมหาอำนาจต่างชาติต่อไป ทั้งหมดนี้เป็นเหตุให้ความไม่สงบในอิหร่านและความเกลียดชังที่มีต่อโลกตะวันตกยังคงดำเนินเรื่อยมา

.

สารบัญ

คำนำสำนักพิมพ์

คำนำผู้แปล

คำนำผู้เขียน

คำขอบคุณของผู้เขียน

หมายเหตุเกี่ยวกับการใช้ภาษา

1. สวัสดีตอนเย็น ท่านรูสเวลต์

2. ขอสาปแช่งให้แก่โชคชะตานี้

3. หยาดเลือดแห่งชาติหยดสุดท้าย

4. คลื่นแห่งน้ำมัน

5. คำสั่งของเจ้านาย

6. ศัตรูที่มองไม่เห็นทุกหนแห่ง

7. ท่านไม่รู้หรอกว่าพวกเขาชั่วร้ายเพียงใด

8. ชายชราผู้เฉียบแหลมอย่างยิ่ง

9. พวกอังกฤษหัวทึบ

10. ฮึดขึ้นมาแล้วลงมือเสียที

11. เรารู้อยู่แล้ว! พวกเขารักเรา!

12. ครางอย่างพึงพอใจราวกับแมวยักษ์

บทส่งท้าย

หมายเหตุ

บรรณานุกรม